Pałac w Targoszynie został zbudowany w stylu głównie neorenesansowym. Dzisiaj poświęcimy trochę uwagi temu właśnie stylowi architektonicznemu, bo jest bardzo ciekawy. Styl neorenesansowy narodził się w połowie XIX wieku i był reakcją na dominujący wówczas klasycyzm i był czerpał inspiracje z architektury renesansu.
Geneza stylu neorenesansowego w architekturze
Pod koniec XVIII wieku i na początku XIX wieku dominującym stylem w europejskiej architekturze był klasycyzm. Choć inspirowany antyczną Grecją i Rzymem, był on postrzegany przez wielu jako zbyt surowy. W miarę upływu czasu artystom i architektom zaczęło brakować większej ekspresji i ciepła w projektach. Zwrócili się więc ku poprzednim epokom i stylom – tak zrodził się historyzm, w którym korzystano z osiągnięć gotyku (neogotyk), baroku (neobarok) czy właśnie renesansu (neorenesans).
Rozwój historyzmu ułatwiał postęp technologiczny. Techniki budowlane rozwijały się, dostępne były nowe materiały, takie jak stal. Pozwoliło to architektom na eksperymentowanie z formami i detalami, które wcześniej były trudne do osiągnięcia.
Dodatkowo wzrost zamożności Europejczyków i rozwój komunikacji sprawiły, że podróżowanie stało się dostępniejsze. Wielu artystów i architektów miało więc możliwość bezpośrednio studiować dzieła wielkich mistrzów z innych epok.
Charakterystyczne cechy architektury neorenesansowej
Budowle neorenesansowe można rozpoznać po pewnych wspólnych cechach:
- detale architektoniczne nawiązujące do renesansu, takie jak pilastry, belkowania, fryzy czy okrągłe łuki,
- symetryczne fasady i regularny układ otworów okiennych,
- okazałość i monumentalizm.
Chociaż styl neorenesansowy był stosowany w różnych typach budynków, od rezydencji po gmachy użyteczności publicznej, to jednak był szczególnie popularny w architekturze reprezentacyjnej, takiej jak pałace, teatry czy biblioteki.
Materiały i technologie w architekturze neorenesansowej:
Jak wspomnieliśmy, choć neorenesans nawiązywał estetycznie do stylu renesansowego, to jednak korzystał z dużo nowocześniejszych, dostępnych w XIX wieku, technologii budowlanych oraz materiałów, takich jak:
- stal i żelazo – wprowadzenie konstrukcji stalowych i żeliwnych w XIX wieku umożliwiło budowanie na większą skalę i z większą precyzją; mimo że te materiały były częściej kojarzone z architekturą przemysłową, były też wykorzystywane w budynkach neorenesansowych, zwłaszcza w konstrukcjach dachowych i wewnętrznych,
- szkło – postęp w technologii produkcji szkła w XIX wieku sprawił, że okna w budynkach neorenesansowych mogły być większe i bardziej efektowne, jednocześnie wpuszczając do wnętrz dużo więcej światła; szkło witrażowe, nawiązujące do wzorów z czasów renesansu, stanowiło ważny element dekoracyjny w wielu neorenesansowych budynkach,
- cegła – mimo że cegła od wieków była tradycyjnym materiałem budowlanym, to jednak w epoce neorenesansu zyskała ona nową popularność, stając się elementem dekoracyjnym elewacji (czerwone cegły),
- kamień, zwłaszcza piaskowiec, był szeroko wykorzystywany w budowlach neorenesansowych, szczególnie do tworzenia bogatych rzeźbionych detali, które były charakterystyczne dla tego stylu.
Przykłady neorenesansowych budowli
Styl neorenesansowy pozostawił wiele pięknych budowli w różnych częściach Europy. Obiekty zbudowanych w tym stylu to m.in.:
- Opera Wiedeńska,
- Teatr Narodowy w Pradze,
- Pałac Pokoju w Hadze, siedziba Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości i Stałego Trybunału Arbitrażowego.
Polskie budowle neorenesansowe to np.:
- pałac Schaffgotschów we Wrocławiu,
- budynek Urzędu Wojewódzkiego w Szczecinie,
- Hotel Europejski w Warszawie,
- ratusz w Kamiennej Górze.
Oczywiście, nie możemy zapomnieć o naszym pałacu. Warto na koniec dodać, że neorenesans to jego główny styl, niemniej pojawiają się także elementy neobaroku i rokoka.